Gasunie

Gasunie verzorgt het transport van aardgas en groen gas in Nederland en Noord-Duitsland. Het transportnet van Gasunie omvat meer dan 15.500 kilometer gastransportleiding. Hiermee wordt het gas veilig en betrouwbaar vervoerd. Het dochterbedrijf, Gasunie Transport Services beheert het gastransportnet in Nederland. In de provincie Groningen heeft Gasunie twee gasopslagfaciliteiten. Eén opslag voor aardgas nabij Zuidwending (Aardgasbuffer Zuidwending) en één opslag voor stikstof nabij Heiligerlee (Stikstofbuffer Heiligerlee).

De Gasunie is in 1963 opgericht en heeft 25 vestigingen in Nederland waarvan het hoofdkantoor is gevestigd in Groningen. In totaal zijn er 1700 mensen werkzaam bij de Gasunie.

Aardgasbuffer

De Aardgasbuffer Zuidwending, gelegen nabij Zuidwending ten oosten van Veendam, is bedoeld om het verschil tussen vraag en aanbod op te vangen. Zo wordt in de wintermaanden bijna vier keer zoveel gas gebruikt als in de zomerperiode. Met de tijdelijke opslag van aardgas in zoutholtes (cavernes) is het mogelijk op flexibele wijze te voldoen aan de piekvraag naar aardgas.

Een ondergrondse aardgasbuffer is een tijdelijk gasvoorraad. Op de plaats waar zout is uitgeloogd ontstaan zoutholtes (cavernes). Deze cavernes kunnen worden gevuld met aardgas. Via een pijpleiding wordt aardgas vanuit het transportnet van Gasunie onder een druk van 60 bar naar de gasinstallatie gevoerd. Met compressoren wordt het daar op een druk van maximaal 180 bar gebracht en in de zoutholtes (cavernes) geïnjecteerd. Dankzij de hoge druk kan het gas eenvoudig weer in het gastransport worden gebracht als hier vraag naar is. Gasunie heeft momenteel vijf ondergrondse cavernes. Ze liggen op een diepte van ongeveer 1200 meter en hebben samen een opslagcapaciteit van ongeveer 200-300 miljoen m3 aardgas.

Stikstofbuffer

De stikstofbuffer bij Heiligerlee is gemaakt om ook in de toekomst de levering van aardgas te kunnen blijven garanderen. Het Nederlandse gasaanbod loopt terug, terwijl de vraag juist nog aan het toenemen is. Als gevolg daarvan zullen producenten en leveranciers meer gas uit het buitenland gaan importeren dan nu het geval is. Dit gas heeft soms een andere samenstelling dan het Nederlandse gas. Door toevoeging van stikstof kan het gas geschikt worden gemaakt voor de Nederlandse huishoudens.
Op de locatie Zuidbroek heeft Gasunie een stikstofinstallatie gebouwd waar stikstof wordt gescheiden van lucht. De verkregen stikstof wordt door compressoren op druk gebracht en via een 10 kilometer lange hogedrukleiding naar de cavernes in Heiligerlee gebracht. Ook is er op de locatie Zuidbroek een mengstation gebouwd waar de stikstof gemengd kan worden met buitenlands gas. De stikstofbuffer in Heiligerlee vormt zodoende een voorraad stikstof, die aangesproken kan worden in geval van plotseling toenemende vraag naar gemengd aardgas. De stikstofbuffer bestaat uit een caverne met een opslagcapaciteit van 45 miljoen kubieke meter stikstof gas en de maximale druk in de caverne is 177 bar.

Bodemdaling Aardgasbuffer Zuidwending

Als gevolg van de activiteiten van de Aardgasbuffer Zuidwending ontstaat er bodemdaling in het gebied waar de cavernes zich bevinden. Er is een berekening gemaakt voor de geschatte bodemdaling.

Op basis van de huidige situatie van 5 met gas gevulde cavernes is berekend dat de bodemdaling op het diepste punt van de bodemdalingskom, circa 3 tot 4 millimeter per jaar zal zijn, tot circa 16 centimeter in 2050. De berekeningen zijn conservatief, dat wil zeggen dat de werkelijk optredende bodemdaling waarschijnlijk geringer zal zijn dan de voorspelde. Door het uitvoeren van een periodiek nauwkeurig meetprogramma zal de werkelijke bodemdaling worden geregistreerd. Om eventuele plotselinge veranderingen in bodemdaling te kunnen waarnemen zijn GPS antennes geplaatst die de veranderingen continu registeren.

Naast de bodemdaling vanwege de gasbuffer zullen natuurlijke inklinking en bodemdaling ten gevolge van gaswinning en zoutwinning optreden.

Bodemdaling stikstofbuffer Heiligerlee

Als gevolg van de activiteiten van de stikstofbuffer Heiligerlee ontstaat er bodemdaling in het gebied waar de caverne staan. Ook hiervoor is een berekening gemaakt voor de geschatte bodemdaling.

Op basis van de huidige situatie van 1 met stikstof gevulde caverne is berekend dat de bodemdaling op het diepste punt van de bodemdalingskom, circa 3 tot 4 millimeter per jaar zal zijn, tot circa 15 centimeter in 2050. De berekeningen zijn conservatief, dat wil zeggen dat de werkelijk optredende bodemdaling waarschijnlijk geringer zal zijn dan de voorspelde. Ook hier wordt tijdens de bedrijfsfase een periodiek meetprogramma uitgevoerd.

Naast de bodemdaling vanwege de stikstofbuffer zullen natuurlijke inklinking en bodemdaling ten gevolge van gaswinning en zoutwinning optreden.

Als gevolg van de activiteiten van ondergrondse opslagen treedt er bodembeweging in het gebied van Zuidwending en Heiligerlee op. De bodembeweging aan het grondoppervlak (maaiveld) als gevolg van de gasopslag wordt onder andere veroorzaakt doordat de cavernes op termijn een beetje kleiner worden (krimpen). Dit verschijnsel wordt veroorzaakt door de eigenschappen en het gedrag van het zout. Door het krimpen van de cavernes zakt de grond boven de cavernes ook een beetje en daardoor ontstaat een bodemdalingskom.

Omdat bodemdaling een geleidelijk en gelijkmatig verloop heeft, wordt geen directe schade aan bouwwerken en infrastructuur verwacht. Wel heeft de bodemdaling gevolgen voor het beheer en onderhoud van waterkeringen en waterlopen.

Uit overleg met het waterschap Hunze en Aa’s blijkt dat het waterschap bij een bodemdaling van 10 centimeter de effecten op de waterhuishouding wil controleren. Men geeft er de voorkeur aan tijdig maatregelen te treffen, die schade voorkomen.

 

Vlakbij de gasopslaglocatie Zuidwending en Heiligerlee treedt ook bodemdaling door de gaswinning door NAM en de zoutwinning door AkzoNobel. Als u denkt schade te hebben als gevolg van deze mijnbouwactiviteiten kunt u contact opnemen met onderstaande contactpersoon.

Adres Contactpersoon
Gasunie Afdeling Insurance
Concourslaan 17 Tel: 050-521 1992
9727 KC Groningen Email: a.a.den.broeder@gasunie.nl